Hitradio Centraal FM

Het beste geluid keihard de beste


Niet kunnen thuiswerken: 'Ik ben tenminste het huis uit'

2020-04-0819:00

Terwijl veel Nederlanders gehoor geven aan de oproep waar mogelijk thuis te werken, gaat 40 procent van de Nederlanders elke dag gewoon naar het werk. Vooral mensen in de bouw, zorg en industrie moeten elke dag op pad. Hoe is dat?

Aad Spruijt (50) is sjorder in de Rotterdamse haven. Hij zet ladingen aan boord van schepen vast zodat die niet van boord vallen. Doorgaans werkt hij in weer en wind in ploegendiensten.

Volgens de veiligheidsmaatregelen vanwege corona moet hij nu een mondkapje dragen en "waar mogelijk" 1,5 meter afstand houden. Ook is hij de hele dag in de weer met gels. In de praktijk is het lastig om je aan alle maatregelen te houden, legt hij uit. "Ik loop alleen met een mondkapje als ze voorradig zijn. En nauwelijks tijdens het echte werk, omdat een kapje dan niet blijft zitten."

Ook het afstand houden is ingewikkeld. "Afstand houden in kleine ruimtes is moeilijk. En qua afstand doen we ons best, maar op de ene boot is dat makkelijker dan de andere. We moeten natuurlijk ook weleens elkaars gereedschap vasthouden. En buitenlandse bemanningsleden hebben soms ook de maling aan de veiligheidsregels hier."

Hij maakt zich weinig zorgen om zichzelf. "Maar ik merk dat de andere jongens dat wel hebben: zij gaan 's middags naar huis en zijn bang dat ze het meenemen."

Erg om te werken in deze omstandigheden is het niet. "Iedereen is blij dat hij mag werken. Je bent in ieder geval het huis uit. Qua omstandigheden is het niet ideaal, maar je bent geen havenwerker als je niet iets te zeuren hebt."

'Dingen tillen doe je toch samen'

Koen Schraven (24) is mede-eigenaar van een familiebouwbedrijf. Hij vindt doorwerken in de coronacrisis wel prettig. "Je hebt tenminste geen files", zegt hij. "Al is die 100 kilometer per uur wel heel langzaam op een lege weg."

De ondernemer werkt dagelijks met zes medewerkers waarmee hij klust door het hele land. Qua veiligheid doen ze wat ze kunnen, zegt hij. Maar ook voor hem geldt dat het lastig is om de fysieke afstand te bewaren. "Je moet veilig kunnen werken, maar uiteindelijk zijn wij tijdens een bouwproject constant bij elkaar." Die 1,5 meter afstand kan je bijvoorbeeld al niet bewaren als je samen een kleine maar zware ruit optilt, zegt Schraven.

Hij heeft nu wel een eigen container met een soort mobiel kantoor aangeschaft, waar hij en zijn collega's op elke bouwplaats tenminste hun handen kunnen wassen. Bij bepaalde projecten zit je op een bouwplaats met vier wc's voor 35 mensen, zegt Schraven. "In ons kantoortje hebben we nu tenminste zeep en papieren handdoeken."

Dat hij dicht op zijn werknemers zit, zit hem niet dwars. "We zijn constant bij elkaar maar doen verder niks, daarna zijn we ook alleen maar thuis. Ik denk zo: je kunt hooguit elkaar besmetten, verder eigenlijk niemand. Ik kan moeilijk iedereen thuis laten zitten. Als we dat doen, zijn we binnen drie maanden failliet."

Marokkaanse Nederlanders begraven hun familieleden noodgedwongen in Nederland

2020-04-0818:24

In het mortuarium op Schiphol staan tientallen doodskisten, soms al drie weken. Zij kunnen niet worden vervoerd naar het land van herkomst van de overledene. Dat komt omdat veel landen hun grenzen hebben gesloten vanwege het coronavirus. Vooral voor moslims is dat een probleem, omdat zij hun doden binnen 24 uur moeten begraven.

Turkije maakt inmiddels een uitzondering voor overledenen. Nabestaanden mogen het land daarentegen niet in. In Marokko is de grens voor doden en hun nabestaanden wel potdicht. Sommige families willen zo graag dat hun geliefde toch zijn laatste rustplaats in Marokko heeft, dat zij bereid zijn te wachten.

Calamiteitenhal

"We hebben het in overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken technisch mogelijk gemaakt dat dat ook kan", vertelt Hans Heikoop. Hij is directeur van de Zorg Diensten Groep, waar het mortuarium op Schiphol onder valt. De organisatie verzorgt al vijftig jaar de uitvaarten en repatriëring van moslims in Nederland.

Als het nodig is, dan kan het stoffelijk overschot langer worden bewaard in een koeling op Schiphol. Daar is een speciale calamiteitenhal, die eerder ook werd gebruikt voor de slachtoffers van de MH17-ramp en het ongeluk met een Boeing van Turkish Airlines in 2009.

Het zijn hartverscheurende taferelen, zegt Heikoop. Sommige familieleden willen de laatste wens van vader of moeder perse uitvoeren, terwijl anderen dan toch de voorkeur geven aan een islamitische begrafenis in Nederland. Volgens Heikoop kiezen de meeste nabestaanden nu toch voor een laatste rustplaats in Nederland.

Eeuwigdurend

En dat is merkbaar op de paar islamitische begraafplaatsen die Nederland kent, zoals in Nuenen, Bergen op Zoom, Almere, Rotterdam en Utrecht. Op die begraafplaatsen kunnen mensen voor eeuwig rusten. Dat is belangrijk voor moslims, omdat zij hun doden niet mogen opgraven.

Zo'n begraafplaats kost tussen de 6600 en 10.000 euro. Dat zijn onverwacht hoge kosten voor mensen die jarenlang premie hebben betaald voor een repatriëringsverzekering bij overlijden. Die verzekering vergoedt de kosten niet van een begrafenis in Nederland.

Ibrahim Wijbenga van de Stichting Islamitisch Begrafeniswezen (IBW) is een van de initiatiefnemers van de begraafplaats in het Brabantse Nuenen. Hij merkt dat het begraven in Nederland tot op heden uitzonderlijk is voor Marokkanen en Turken. Niet alleen migranten van de eerste generatie willen liever in hun vaderland begraven worden; ook hun kinderen en kleinkinderen gaan na hun overlijden daarheen Dat is zo geregeld in hun uitvaartverzekering.

Repatriëringsverzekering

Dat geldt ook voor Hanane Abdellaoui. Haar 80-jarige vader is onlangs begraven in Nuenen, tot haar grote verdriet.

Want het "einddoel" van haar vader was ergens anders, vertelt ze:

Hananes vader overleed op 10 maart. De familie vloog naar Marokko om hem daar te kunnen begraven. Terwijl de familie daar was, sloot Marokko de grenzen. Het lichaam van de vader kon niet meer worden overgevlogen en de familie kon niet meer naar Nederland.

Het stoffelijk overschot heeft daarna nog tien dagen in het mortuarium op Schiphol gelegen. Omdat volstrekt onduidelijk is hoe lang de grens nog dicht blijft, besloot de familie hem dan toch maar in Nederland te begraven.

Hanane is ervan overtuigd dat haar vader in Marokko begraven had willen worden. "Hij heeft zijn hele leven premie betaald voor een verzekering die de repatriëring zou regelen", legt ze uit, met pijn in het hart. Het gevolg is ook dat nu waarschijnlijk de hele familie in de toekomst in Nederland begraven gaat worden. "Daar hebben we in het verleden nooit aan gedacht", aldus Hanane.

Meer islamitische begraafplaatsen

Volgens Aisha Pijnenburg van Islamitische Uitvaartzorg Amanah in Utrecht kan de huidige situatie een omslag betekenen voor moslims in Nederland. Ook zij heeft het momenteel razend druk. Alleen al vandaag verzorgt Amanah vier begrafenissen, in Nuenen en Almere. Pijnenburg verwacht dat de vraag naar islamitische begraven in Nederland nu veel groter gaat worden.

Verschillende islamitische organisaties hebben de gemeente Den Haag gevraagd een deel van de bestaande graven beschikbaar te stellen voor islamitische begrafenissen. En in Zuidlaren hebben moslims inmiddels een stuk grond gekocht om daar ook zo snel mogelijk hun doden te kunnen begraven.

Garantieregeling voor leveranciers kan 1 miljard kosten, of meer

2020-04-0817:54

De regeling die ervoor moet zorgen dat winkels en horeca bevoorraad kunnen blijven, kan de staat 1 miljard euro of meer kosten. In het beste scenario kost ze 780 miljoen euro. Dat blijkt uit een toelichting die het ministerie van Financiën bij de maatregel heeft gepubliceerd.

Kledingwinkels en restaurants kopen hun voorraden op de pof, via een leverancierskrediet. Ze hoeven meestal pas na 30 of 60 dagen te betalen, nadat ze zelf omzet hebben gedraaid. De maatregel is erop gericht om dit mogelijk te houden.

Bedrijven die de kleding en het eten aanleveren aan de winkels en restaurants, kunnen zich verzekeren tegen het risico dat ze uiteindelijk nooit betaald worden. Maar door de coronacrisis is het nu onduidelijk welke bedrijven zullen overleven en welke niet. Daardoor valt het risico dat er nooit betaald wordt in feite niet meer te verzekeren.

Belangrijke sectoren

Voor 75.000 bedrijven dreigt volgens het ministerie nu de kredietverlening weg te vallen. Met alle neveneffecten erbij opgeteld zou er dan voor grofweg 60 miljard euro aan handel wegvallen. In de detailhandel en horeca werken in Nederland ruim 1 miljoen mensen.

Om deze problemen te voorkomen, heeft de overheid besloten om voor alle leverancierskredieten garant te staan. Die garantiestelling draait om 12 miljard euro. Dat wil zeggen dat als alle bedrijven uiteindelijk niet betalen voor de spullen die ze afnemen, de staat zelf 12 miljard euro moet betalen.

Zover zal het waarschijnlijk niet komen. Achter de kredieten waarvoor de overheid garant staat, zitten namelijk ook leveringen aan bedrijven die wel gewoon nog open zijn en goed draaien, zoals supermarkten.

Bovendien neemt de overheid de verzekeringen over zoals ze begin dit jaar, dus voordat de crisis uitbrak, met de verzekeraars zijn afgesloten. Het idee daarachter is dat deze commerciële verzekeraars geen kredieten hadden verzekerd als ze het risico op wanbetaling toen te groot vonden.

Maar dat was voor de coronacrisis, en nu is alles anders. "Op dit moment is het moeilijk in te schatten hoe waarschijnlijk welk risico is", schrijft het ministerie. Volgens een eerste grove schatting op basis van berekeningen van commerciële verzekeraars kost de maatregel de staat dus 1 miljard. "Als de economische neergang veel ernstiger blijkt dan nu kan het ernstiger worden, als er een snel herstel is kan het wellicht ook lager uitvallen."

Ook het Verbond van Verzekeraars houdt er rekening mee dat het bedrag hoger kan uitvallen. "Het huidige bedrag is een ruwe schatting", zegt een woordvoerder van het verbond. "Het is niet ondenkbaar dat de crisis erger wordt. Als dat het geval is, horen er andere bedragen bij."

De rekening

Het ministerie komt tot die 1 miljard euro na een berekening van Atradius, de grootste verstrekker van dit soort verzekeringen in Nederland. Dat bedrijf houdt er rekening mee dat grofweg 1,5 miljard euro aan leveringen uiteindelijk niet door de afnemers betaald wordt.

Daarbij moet de overheid de commerciële verzekeraars voor hun werk, dat ze nu met rugdekking van de staat blijven uitvoeren, de komende tijd gewoon doorbetalen. Dat kost volgens een eerste schatting 70 miljoen euro.

Aan de andere kant betalen de bedrijven die de verzekeringen afsluiten hun premies ook gewoon door, en die gaan nu naar de staat. Ze zijn goed voor 200 miljoen aan inkomsten. En 300 miljoen zou de staat nog op andere wijze terug kunnen halen.

Hoeveel de steunmaatregel uiteindelijk zal kosten, hangt af van hoe lang de coronacrisis en de maatregelen tegen de verspreiding van het virus aanhouden. In elk geval worden de kosten opgeteld bij alle overheidsuitgaven, en moeten we ze met zijn allen terugbetalen.

Ondernemers enthousiast

Bedrijven reageren in elk geval positief op de steun van het kabinet. Het was waar belangenorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW om gevraagd hadden. Ook INretail, met 13.000 aangesloten winkels de grootste brancheorganisatie in de non-foodsector, is enthousiast. "Het geeft lucht."

De Europese Commissie moet het plan nog wel goedkeuren. Hoe lang dat besluit op zich laat wachten, is nog niet duidelijk.

Lichaam uit het water gehaald bij Haarlem

2020-04-0817:28

De politie heeft gisteravond een lichaam uit het meer De Mooie Nel bij Haarlem gehaald. Het slachtoffer is door een misdrijf om het leven gekomen.

Volgens NH Nieuws concludeert de politie dat op basis van de omstandigheden waarin het lichaam is gevonden. Wat die omstandigheden zijn, wil de politie niet zeggen. Wel zijn op sociale media foto's te vinden waarop te zien is dat de politie een grote plastic zak uit het water haalt.

De identiteit van het slachtoffer is nog niet bekend.

1,5-meter-samenleving als nieuwe normaal? 'Blijf updaten en wees duidelijk'

2020-04-0817:20

Premier Rutte had gisteren bij de persconferentie over de bestrijding van het coronavirus een duidelijke boodschap: "We zullen met elkaar moeten zoeken naar het nieuwe normaal, in de 1,5-meter-samenleving." Hij doelde daarmee op het feit dat de maatregelen om het coronavirus in te dammen nog wel een tijdje zullen gelden. Maar hoe blijft het draagvlak voor de regels met dat perspectief behouden?

Want zelfs de normaalste zaken zullen voor onbepaalde tijd anders zijn, hintte Rutte toen hij expliciet theaters, bioscopen en scholen vroeg alvast na te denken over een wereld waarin 1,5 meter afstand het adagium is. Het is dezelfde afstand waarmee familieleden van personen uit risicogroepen of vriendengroepen nog wel een tijd te maken hebben.

Drie rampenfasen

Hoe langer dat duurt, hoe lastiger het wordt voor mensen zich aan de regels te houden, zegt sociaal psycholoog Tom Postmes, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Het verbluffende van deze tijd is vooral dat al die brutale Nederlanders zo braaf in de pas blijven lopen. Maar zo vreemd is dat eigenlijk ook weer niet, want dit is de normale menselijke reactie op een ramp", zegt hij.

Postmes legt uit dat elke ramp drie fasen kent. In fase een overheerst de schrik, waardoor er veel bereidheid is om te gehoorzamen en offers te brengen. In de tweede fase wordt de situatie normaler en is er meer ruimte voor gemopper op de nieuwe regels. In de derde fase worden voorschriften massaal losgelaten.

Volgens de hoogleraar zit een groot deel van Nederland nog in de eerste fase, omdat er een gevoel van noodzaak is door onder meer de volle intensivecareafdelingen in de ziekenhuizen. Daar sluit zijn collega Arie Dijkstra, sociaal psycholoog en eveneens verbonden aan de Groningse universiteit, zich bij aan. "In de eerste weken waren we met z'n allen zeer onder de indruk van wat er allemaal gebeurde", zegt hij.

"Dan hebben mensen extra motivatie om te investeren. Nu het iets beter lijkt te gaan, worden mensen terecht gerustgesteld. Maar daarmee zou ook de motivatie om het vol te houden naar beneden kunnen gaan. Iedereen maakt daarin zijn eigen afweging. Dat is ook het ingewikkelde met een virus. Je ziet het niet, dus elk individu heeft er zijn eigen beeld van."

'Vertel niet alleen over goede curves'

Dijkstra onderstreept dat mensen de komende tijd er daarom aan herinnerd moeten worden waarom de maatregelen nog nodig zijn. "Dus vertel niet alleen over goede curves, maar ook over zaken die nog niet goed gaan." Dat is een lastige balans, legt Dijkstra uit, omdat mensen boven alles moeten weten dat hun inspanningen niet voor niets zijn. "Dat is het allerbelangrijkste", zegt hij.

Hij noemt het daarom "jammer" dat Rutte met zijn uitspraak over de '1,5-meter-samenleving' de suggestie wekte dat het over een permanente verandering ging. "Ik dacht toen zelf ook meteen: we gaan ooit toch wel weer terug naar normaal? Mensen willen best investeren, maar dan moeten ze wel weten hoe groot die investering is. Als mensen onzeker worden of het ooit weer normaal wordt, kunnen ze de afwegingen die ze nu maken heroverwegen", zegt Dijkstra.

Sociaal psycholoog Postmes benadrukt wel dat het goed is om duidelijk, en zeker niet te hoopvol, te zijn over wat mensen te wachten staat. "We zullen hier toch doorheen moeten", zegt hij. Interessant is volgens hem vooral met welk tempo verschillende groepen in het land door de drie rampenfasen zullen gaan. Postmes: "Ik denk dat het bijvoorbeeld in Groningen sneller zal gaan dan in het zuiden. En sommige jongeren zitten nu misschien al in fase drie. Hoe ga je daarmee om?"

Het is volgens epidemioloog Marc Bonten (UMC Utrecht) "een groot experiment". Hij verwacht bijvoorbeeld ook dat de groep die nu van het virus is hersteld op een gegeven moment zal pleiten voor versoepeling van de regels.

Bonten waarschuwt in aanloop daarnaartoe vooral geen overhaaste besluiten te nemen. "Er wordt veel gerekend, want dat is de enige houvast die we momenteel hebben. Op een bepaald moment zul je dat gecalculeerde risico dan moeten nemen. Maar dan wil je niet na zes weken concluderen dat het niet heeft gewerkt. Krijg iedereen dan maar weer eens naar binnen met 24 graden. Daar moet heel goed over worden nagedacht."

4
>