Hitradio Centraal FM

Het beste geluid keihard de beste


Iran: Britse olietanker negeerde noodsignaal vissersschip

2019-07-2006:55

Iran zegt dat een Britse olietanker in beslag is genomen, vanwege een incident met een Iraanse vissersboot. "Toen het vissersschip een noodsignaal uitzond, negeerde de tanker dat", zei het hoofd van de havenautoriteit van de provincie Hormozgan tegen het Iraanse persbureau Fars.

De tanker is naar de Zuid-Iraanse havenstad Bandar Abbas gesleept en zal daar aan de ketting blijven "tot het onderzoek is afgerond", aldus de havenbaas. Ook mag de 23-koppige bemanning het schip niet verlaten.

Gisteren werd de Stena Impero geënterd door soldaten van de Iraanse Revolutionaire Garde in de Straat van Hormuz, de drukke en smalle zeestraat die de Perzische Golf met de Golf van Oman verbindt.

De Zweedse rederij van het schip dat onder Britse vlag vaart, Stena Bulk, laat via Twitter weten dat de bemanning geen gezag meer heeft over het schip en dat er geen contact mogelijk is.

Het schip was onderweg naar Saudi-Arabië. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde voor een "harde maar bedachtzame" reactie als het schip niet wordt vrijgegeven.

Wat maakt de Straat van Hormuz zo belangrijk? We leggen het uit in deze video:

De Britten vermoedden dat de inbeslagname een vergeldingsactie is voor de Iraanse olietanker die begin deze maand door de Britse marine aan de ketting werd gelegd voor de kust van Gibraltar.

Die zou met ruwe olie onderweg zijn geweest naar Syrië. Dat is vanwege internationale sancties verboden. Iran ontkent dat de olie voor Syrië bestemd was.

Onrustig door atoomdeal

Aanleiding voor toenemende spanningen tussen de landen is de onzekerheid rond de atoomdeal met Iran, waar de VS vorig jaar uitstapte.

Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland geloven nog wel in de deal, maar Iran verwijt die landen onvoldoende te doen om het akkoord overeind te houden. Iran is daarom begonnen met loslaten van toezeggingen in de deal.

Twaalf mannen liepen op de maan, wat deden ze daarna?

2019-07-2006:55

Wat doe je met je leven nadat je op de maan hebt gelopen? De verhalen van de twaalf astronauten, 11 piloten en één geoloog, zijn heel verschillend. Vandaag, 50 jaar na de eerste maanlanding, een overzicht. Plus hun leukste momenten op de maan.

Neil Armstrong

De eerste mens op de maan verliet NASA in 1971. Hij zei kort na de historische maanlanding van Apollo 11 dat hij niet meer de ruimte in zou gaan. In plaats daarvan werd hij docent op de lucht- en ruimtevaartfaculteit van de universiteit van Cincinnati. Ook zat hij in de commissies die de ongelukken met Apollo 13 en spaceshuttle Challenger onderzochten.

Over zijn maanvlucht vertelde hij later in interviews dat de bemanning meer bezig was met het laten slagen van de missie dan met de historische impact ervan.

'Buzz' Aldrin

Buzz Aldrin heet eigenlijk Edwin Aldrin, maar had 'Buzz' als bijnaam. Naar verluidt omdat zijn anderhalf jaar oudere zus Fay het woord 'brother' uitsprak als 'Buzzer'. Na Apollo 11 ging hij korte tijd voor de Amerikaanse luchtmacht werken, maar nam in 1972 ontslag. Er volgde een periode waarin hij worstelde met depressies en alcoholisme. Aangemoedigd door zijn therapeut, werkte hij korte tijd als autoverkoper.

Na een arrestatie vanwege wanordelijk gedrag stopte hij definitief met drinken. Aldrin werd een bevlogen voorvechter van een bemande reis naar Mars. In 2002 kwam hij nog één keer in opspraak toen hij een man neersloeg die beweerde dat de maanlandingen niet echt zijn gebeurd.

Pete Conrad

Charles 'Pete' Conrad, de derde man op de maan, had gevoel voor humor. Toen hij van de maanlander op het oppervlak sprong riep hij 'whoopie!' en maakte hij een grap over zijn geringe lengte. "Dat mag een 'small step' voor Neil zijn geweest, voor mij was het een grote."

Na de maanlandingen verbleef Conrad nog 28 dagen aan boord van Skylab, het eerste Amerikaanse ruimtestation. Na zijn NASA-carrière ging hij het bedrijfsleven in. Hij was manager bij een tv- en communicatiebedrijf en bij vliegtuigbouwer McDonnel Douglas. In 1996 maakte hij deel uit van de bemanning van een vliegtuig dat in minder dan 50 uur non-stop om de wereld vloog.

Alan Bean

En dan Alan Bean. Een van Beans meest memorabele momenten tijdens de maanlanding van Apollo 12 was zijn poging een kapotte tv-camera te repareren. De gevoelige camera had het begeven doordat er zonlicht op de lens was gevallen. Toen de vluchtleiding aan Bean vroeg wat hij had geprobeerd om de camera weer aan de praat te krijgen, zei hij: "Ik heb erop geslagen met mijn hamer. Ik dacht: we hebben toch niks te verliezen."

Ook Bean verbleef aan boord van ruimtestation Skylab in 1973. Daarna was hij bij NASA actief als hoofd van de trainingsafdeling voor nieuwe astronauten. In 1981 verliet hij NASA om zich toe te leggen op zijn werk als beeldend kunstenaar. Hij schilderde veel portretten van astronauten op de maan.

Alan Shepard

Alan Shepard was al een ruimteheld voordat hij naar de maan was vertrokken. Hij was in 1961 als eerste Amerikaan de ruimte ingegaan. Op de maan trok hij de aandacht met het wegslaan van een golfbal. Hij keek de bal na. "Mijlen en nog eens mijlenver", constateerde hij.

In 1974 verliet Shepard NASA. Hij ging het bedrijfsleven in en maakte fortuin in het bank- en vastgoedwezen. Hij speelt de hoofdrol in twee verfilmde boeken: The Right Stuff, over Amerika's eerste bemande ruimtevluchten en Moon Shot: The Inside Story of America's Race to the Moon.

Edgar Mitchell

Het verhaal van Mitchell is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Na zijn maanvlucht zei hij dat hij tijdens de missie een krachtige spirituele ervaring had gehad. Ook had hij met vrienden op aarde experimenten met buitenzintuiglijke waarneming gedaan. Begin jaren 70 werd hij actief in organisaties die zich bezighielden met parapsychologie.

Mitchell was ook stellig overtuigd van het bestaan van ufo's. In interviews zei hij onder meer dat hij dacht dat bij het Roswell-incident in 1947 echt een ufo is neergekomen in New Mexico, dat buitenaardse wezens contact met ons proberen te leggen en dat aliens ervoor gezorgd hebben dat de Koude Oorlog niet op een wereldoorlog uitliep. NASA heeft daarover gezegd dat Mitchell een 'great American' is, maar dat de organisatie zijn meningen niet deelt.

David Scott

Apollo 15 werd vooral bekend als de eerste Apollo-missie waarbij een maanauto meeging. Maar een ander in veel natuurkundelessen vertoond filmpje is van David Scott. Hij liet gelijktijdig een vogelveer en een hamer vallen. Daarmee toonde hij nog eens aan dat Galileo gelijk had dat de massa van een voorwerp niet uitmaakt: alle objecten van welk gewicht dan ook, vallen even snel. "Kijk eens aan", zei Scott. "Dit toont aan dat de bevindingen van Galileo correct waren."

Scott hield zich na Apollo tot 1977 bezig met de ontwikkeling van de spaceshuttle en ging daarna het zakenleven in. Hij bleef actief op het gebied van lucht- en ruimtevaart, en dat liep niet altijd goed af. Een bedrijf dat een militaire versie van de shuttle ontwikkelde ging failliet na het ongeluk met de Challenger. Een ander bedrijf zou technologische oplossingen voor mechanische gebreken aan vliegtuigen leveren, maar het kwam nooit van de grond.

Scott moest investeerders 400.000 dollar terugbetalen. Hij werkte mee aan een hele rij films en documentaires over de maanvluchten en adviseerde ook een onderzoeksteam bij de bouw van de Indiase maanverkenner Chandrayaan-1.

James Irwin

Irwin en Scott legden met hun rover meer kilometers af dan alle eerdere maanwandelaars bij elkaar. En ze deden een belangrijke ontdekking op de maan: ze vonden de Genesis Rock, een ruim 4 miljard jaar maansteen, de oudste die op de maan is gevonden. Maar op weg terug naar de aarde ging het mis met Irwin. Hij kreeg hartritmestoornissen die zo heftig waren dat de arts op aarde stelde dat hij eigenlijk op de intensive care zou moeten liggen. "Maar eigenlijk is de capsule een soort intensive care. Er is 100 procent zuurstof en hij wordt continu gemonitord."

Na de landing kwamen de hartritmestoornissen niet meer terug. In 1972 verliet hij NASA. Na zijn jaren als piloot en astronaut werd hij erg religieus. Hij zei de kracht van God te hebben gevoeld tijdens de missie en stichtte als bevlogen wedergeboren christen de christelijke High Flight Foundation. Hij leidde diverse expedities naar de Turkse berg Ararat in een poging de Ark van Noach te vinden en zei vaak dat "Jezus die op aarde liep belangrijker is dan lopen op de maan".

John Young

John Young is een legende onder astronauten: de enige die zowel met de Gemini- en Apollo-capsules als met spaceshuttle vloog. Hij maakte met Robert Crippen ook de allereerste, risicovolle vlucht met de shuttle in 1981. Young stond bekend om zijn kalme karakter. Charlie Duke herinnerde zich dat terwijl zijn eigen hartslag op spannende momenten tijdens de maanlanding omhoog vloog naar 144 slagen per minuut, die van Young stabiel op 70 hartslagen bleef.

Young maakte in totaal zes ruimtevluchten en bleef na zijn laatste shuttlevlucht in 1983 in dienst van NASA tot zijn pensioen.

Charlie Duke

Duke is misschien bekender van zijn rol achter de microfoon tijdens de Apollo 11-missie dan van zijn eigen maanlanding. Hij was degene die de woorden 'We copy you down Eagle' sprak nadat Armstrong en Aldrin op de maan waren geland. Maar Duke maakte ook zijn eigen wapenfeiten op de maan mee. Duke en Young hielden zelfs een kampioenschap hoogspringen - ze noemden het de lunar olympics.

Duke had geluk: hij belandde op zijn rug, maar het vitale life support system op zijn rug raakte niet beschadigd.

Hij werkte na Apollo enkele jaren aan de ontwikkeling van de spaceshuttle. In 1976 begon hij een nieuw leven als bierdistributeur en vastgoedhandelaar. Hij beschrijft zijn spirituele ontwaken als wedergeboren christen als de meest ingrijpende gebeurtenis in zijn leven na NASA.

Eugene Cernan

Eugene Cernan heeft enige faam als de laatste mens die - tot nu toe - op de maan heeft gelopen. Apollo 17 was de langste maanlanding van alle Apollo-missies en er werden meer stenen en maangrondmonsters verzameld dan ooit, zelfs al waren de astronauten wat tijd kwijt aan het repareren van een spatbord van de rover, met plakband.

Maar de astronauten hadden ook lol. Zo zongen ze een toepasselijk liedje: 'I was walking on the moon one day, in the merry month of may'. Waarop meteen een discussie volgde of het niet december moest zijn, in plaats van mei.

Na zijn vertrek bij NASA in 1976 kreeg Cernan een leidinggevende functie bij een olieconcern. In 1981 startte hij zijn eigen bedrijf, een adviesbureau op het gebied van energie en lucht- en ruimtevaart. Ook werkte hij eind jaren tachtig mee aan een wetenschapsrubriek in de ochtendshow Good Morning America. In 2014 verscheen over Cernan de documentaire The Last Man on the Moon.

Harrison Schmitt

Als enige wetenschapper neemt Schmitt een bijzondere plaats in onder de maanveteranen. Aanvankelijk zou hij pas met Apollo 19 meegaan, maar toen duidelijk werd dat die missie er nooit zou komen en dat Apollo 17 de laatste maanvlucht ging worden, kwam de wetenschappelijke wereld in opstand. De druk werd zover opgevoerd dat NASA besloot Schmitt een plek te geven aan boord van de laatste maanmissie, ten koste van testpiloot Joe Engle.

Dat bleek een goede zet. Schmitt, een geoloog, vond onder meer de maansteen Troctolite 76535, die volgens collega's op aarde zonder meer "het meest interessante maanmonster" is dat mee terug is gekomen. Schmitt is ook verantwoordelijk voor deze beroemde foto van de aarde, 'The Blue Marble'. Hij was ook de eerste die probeerde te skiën op de maan.

Na zijn terugkeer hield Schmitt zich bezig met het onderzoek naar de maanmonsters. In 1976 ging hij de politiek in, hij won een Senaatszetel in New Mexico voor de Republikeinen. Bij de verkiezingen in 1982 verloor hij zijn zetel weer. Daarna werd hij adviseur op het gebied van geologie, bedrijfsleven en ruimtevaart en een voorvechter van mijnbouw op de maan. De laatste jaren kwam hij in het nieuws met omstreden standpunten op het gebied van klimaatverandering.

Wekdienst 20/7: Stevige bergetappe in de Tour en 50 jaar na de maanlanding

2019-07-2005:55

Goedemorgen! Het is 50 jaar geleden dat de eerste mens op de maan landde. Voor die historische stap is er daarom veel aandacht. In de Tour de France wacht een stevige etappe met de aankomst op de Tourmalet.

Een aantal forse buien trekken in de loop van de dag over het land. Er is kans op onweer, hagel en windstoten. In de middag breekt soms de zon door, met name in het oosten van het land. Het wordt 22 tot 24 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden en files en de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Het is 50 jaar geleden dat de eerste man op de maan landde, Neil Armstrong. De NOS-uitzending van die 20e juli 1969 is vanavond daarom live op ons Facebook- en YouTube-kanaal te zien vanaf 21.15 uur. In Duitsland wordt herdacht dat kolonel Claus von Stauffenberg 75 jaar geleden zijn mislukte moordaanslag op Hitler pleegde. Bondskanselier Merkel prees hem en zijn medestanders gisteren in een videoboodschap al als symbool van het Duitse verzet tegen de nazi-dictatuur. De veertiende etappe van de Tour de France eindigt op de Col du Tourmalet. Een monsterberg van maar liefst 2.115 meter hoog. 19 kilometer klimmen à 7,4 procent. Niet voor niets een col die gecategoriseerd is als een van de buitencategorie. De live-uitzending begint om 13.20 uur op NPO 1 en via de stream op NOS.nl en in de NOS-app.

Wat heb je gemist?

In Frankrijk vierden vannacht duizenden supporters van Algerije dat het nationale elftal de Afrika Cup heeft gewonnen. Onder meer in Parijs, Marseille, Lyon en Straatsburg werd op straat feest gevierd en vuurwerk afgestoken. Een aantal mensen is na ongeregeldheden aangehouden door de politie, maar tot grote incidenten kwam het niet.

Ander nieuws uit de nacht

VS gaat militairen in Saudi-Arabië stationeren als 'extra afschrikmiddel': waarschijnlijk is de actie gericht tegen Iran. Gisteravond confisqueerde dat land een Briste olietanker. Vacatures genoeg, maar 100.000 jongere mannen kunnen of willen niet werken: hoewel bedrijven schreeuwen om nieuwe mensen, neemt het aantal werkloze mannen in de categorie niet af. Huurwoning steeds vaker van particuliere huisbaas: het aantal aanbieders is in de afgelopen tien jaar met 22,3 procent gestegen.

En dan nog even dit:

In de oplopende spanningen tussen Iran en de VS is de Straat van Hormuz het toneel van de strijd tussen de twee landen. In korte tijd zijn er verschillende incidenten geweest. Wat maakt deze waterweg zo belangrijk? We leggen het uit in deze video:

Fijne dag!

Huurwoning steeds vaker van particuliere huisbaas

2019-07-2005:32

Er is sprake van een opmars van particuliere huisbazen. Dat concludeert de Volkskrant in een onderzoek naar de 300 grootste eigenaren van huurwoningen in Nederland.

De krant lichtte data van het kadaster door. Daaruit blijkt dat het aantal particuliere huurhuisaanbieders in de afgelopen tien jaar met 22,3 procent is gestegen. Terwijl bijvoorbeeld woningcorporaties juist huurhuizen moesten verkopen en daardoor minder bezit hebben dan tien jaar geleden.

Rotterdammer met 6000 panden

Zo bezit de Rotterdamse zakenman Aat van Herk bijna 6000 huurwoningen. Daarmee is hij met afstand de grootste particuliere verhuurder van Nederland. Zijn panden zijn zo'n 1,2 miljard euro waard.

Prins Bernhard haalde de afgelopen jaren geregeld het nieuws vanwege zijn vastgoedbezit in Amsterdam. Het lid van de koninklijke familie staat alleen niet in de lijst met grootste huizenbezitters van het land.

Hij heeft namelijk 40 huurwoningen in volledig bezit. Wel staan er in totaal 108 woningen op zijn naam, maar die exploiteert hij met zakenpartners.

Daarnaast valt zijn eigendom in het niet vergeleken met bijvoorbeeld het bezit van Van Herk (5820 woningen), de Haagse ondernemer Harry Hilders (5500 woningen) of de Maastrichtse vastgoedfamilie Grouwels (5200 woningen).

Wat is er eigenlijk aan de hand met de woningmarkt?

Hoewel de stijging van huurhuisbezit onder corporaties en beleggingsbedrijven minder groot was dan onder particulieren, bezitten zij nog wel met afstand de meeste van de 3,3 miljoen huurhuizen in Nederland.

Zo komt de naam van Van Herk in de top 300 pas terug op plaats 106. Woningcorporatie Ymere heeft bijvoorbeeld bijna 72.000 huurwoningen in bezit, Vestia bezit er zo'n 64.000. Vesteda is het grootste beleggingsbedrijf in de lijst met bijna 28.000 panden.

'Iran en de VS spelen met vuur, maar ze willen het beheersbaar houden'

2019-07-2004:56

Een Britse olietanker werd gisteren geconfisqueerd door Iran. Amerikaanse militairen worden naar Saudi-Arabië gestuurd, en drones worden neergehaald door de VS en Iran. Ook is er opgevoerde marine-aanwezigheid in de Perzische Golf. En dat allemaal vanwege spanningen over het nucleaire akkoord, dat de Verenigde Staten hebben opgezegd.

Zo op het eerste gezicht staan het Westen en Iran op voet van oorlog. In werkelijkheid zijn de provocaties bedoeld om elkaar te bespelen en gezichtsverlies te voorkomen, zeggen deskundigen tegen de NOS.

"Het is verontrustend", zegt defensiespecialist Dick Zandee van onderzoeksinstituut Clingendael. "Maar ik denk niet dat het zal leiden tot een groot conflict." Iraniërs moeten wel reageren op de Britten die hun schip bij Gibraltar hebben ingenomen, zegt Zandee. "Maar ze houden de escalatie op hetzelfde niveau. Dat betekent dat ze het beheersbaar willen houden. Geen van de partijen wil naar een punt waarop een oorlog onvermijdelijk is."

Ze blijven koel en berekenend, zegt ook politiek commentator Damon Golriz. Hij heeft een Iraanse achtergrond. Volgens hem heeft niemand baat bij een echte oorlog. De wederzijdse acties zijn bedoeld om politiek te bedrijven, elkaar een boodschap te sturen, zegt Golriz.

Opmerkelijke timing

In dat opzicht is de timing van de inbeslagname van de olietanker, gisteravond, opmerkelijk. Iran had dan wel gedreigd met vergelding voor de Britse inbeslagname van een tanker bij Gibraltar, ook voor de internationale en binnenlandse politiek komt het de conservatieve machthebbers van Iran goed uit, zegt Golriz.

In Iran is een politieke concurrentiestrijd gaande tussen de regering-Rohani en de conservatieven van geestelijk leider Khamenei en de Revolutionaire Garde, die achter de meeste acties lijken te zitten. "De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is op dit moment in New York voor onderhandeling over het opgeblazen atoomakkoord", zegt Golriz. "Door de schepen in te nemen, zenden ze een signaal uit: als je een deal wil, kan je beter met ons spreken. Ook laat Iran aan de bondgenoot van de VS zien, het Verenigd Koninkrijk, dat het door wil pakken."

Wat maakt de Straat van Hormuz zo belangrijk? We leggen het uit in deze video:

In de VS is vooral een interne politieke machtsstrijd gaande. "Veiligheidsadviseur John Bolton wil graag zijn kracht tonen. Maar Trump is niet uit op een oorlog met Iran. Het interesseert zijn kiezers niet en het slokt te veel geld op", zegt Zandee van Clingendael. Een luchtaanval in Iran nadat een Amerikaanse drone was neergehaald, ging om die reden niet door.

'Iran veroorzaakt altijd voor problemen'

Hoe de Britten zullen reageren, is nog niet duidelijk. De zaak wordt in Londen in ieder geval heel serieus genomen, zegt correspondent Tim de Wit. "Direct nadat het nieuws bekend was geworden, kwamen de belangrijkste ministers, veiligheidsdiensten en de top van Defensie meteen samen."

Ook president Trump laat zich niet in zijn kaarten kijken. Hij liet gisteravond weten dat het incident volgens hem aantoont dat Iran "altijd alleen maar voor problemen zorgt". Of en hoe hij gaat reageren, zei Trump niet. "We zullen zien wat er gebeurt. Ik weet wel dat het geen Amerikaans maar een Brits schip is. We zullen nog met ze spreken."

Hoewel de signalen nu niet op oorlog wijzen, zijn de "zetjes en tegenzetjes" volgens Zandee niet zonder risico. "We weten uit het verleden dat situaties zomaar onbeheersbaar kunnen worden, door onverwachte ontwikkelingen of partijen die de situatie proberen uit te buiten."

Het is spelen met vuur, zegt Zandee. "Dat is vorig jaar geleden begonnen met het opdoeken van het nucleaire akkoord."

<
1